SON EKLENENLER

İBB'nin kiraladığı lüks araçlar Sayıştay'a takıldı!

Sayıştay Başkanlığı Mahalli İdarelerin 2020 yılı Denetim Raporlarını açıkladı. Bu raporlar belediyelerin adeta karneleri yerine geçecek cinsten veriler barındırıyor. Üzücü ama kamu kaynaklarının değişik yollarla aktarım aracı haline getirildiğine şahit oluyoruz.
06 Aralık 2021 07:07

Bu çerçevede Sayıştay Başkanlığının 2020 yılı Mahalli İdareler Denetim Raporları yayımlandı ve üzücü manzaralar ortaya çıkmaya başladı. İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 2020 yılı Denetim Raporunda da birçok olumsuzluğa yer verildiğini görüyoruz. İBB Başkanı göreve gelince fazlalık araçları meydanlarda teşhir ederek ciddi bir sempati kazanmıştı. Ancak raporlara baınca İBB Başkanının kınadıklarıyla imtihan olduğu ve hiçte iyi bir sınav vermediği görülüyor. Rapordaki ilgili bölümleri paylaştığımızda ne demek istediğimiz daha iyi anlaşılacaktır.

Yasak olmasına rağmen yabancı menşeli araçlar kiralanmış

Raporun 34 nolu bulgusunun başlığı "Araç Kiralama İhalesi Kapsamında Yabancı Menşeli Araç Temin Edilmesi". Sayıştay eleştirisinde şu ifadelere yer verilmiştir;
İdare, 2020 yılı içerisinde belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere binek ve diğer türden araç kiralamasına ilişkin gerçekleştirdiği biri pazarlık usulü diğeri açık ihale usulü olmak üzere 2 farklı araç kiralama ihalesi kapsamında Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine

İlişkin Esas ve Usuller’e aykırı olarak yabancı menşeli araçlar kiralamıştır.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1’nci maddesinde, belediyelerin bu Kanun hükümlerine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Kanun’un 7’nci maddesinin birinci fıkrasında, kurumların taşıt ihtiyaçlarını hizmet alımı suretiyle karşılamalarının esas olduğu ifade edilmiş,

12’nci maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendinde de, “Hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı, yabancı menşeli olup olmayacağı ve diğer hususlar için gerekli esas ve usûller Cumhurbaşkanınca (Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi öncesi “Bakanlar Kurulunca” ifadesi yer almaktaydı) saptanır.” hükmü yer almıştır.

 Bu kapsamda, Bakanlar Kurulu tarafından 2006 yılında 2006/10193 sayılı Kararla “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller” kabul edilmiştir. Söz konusu Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde, hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station wagon cinsi taşıt edinilmesi Kanun’un 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacağı ifade edilmiştir.

237 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi 2014 yılında kabul edilen 6519 sayılı Kanun’la “Bu Kanun kapsamında edinilecek taşıtların menşei, silindir hacimleri ve diğer niteliklerini belirlemeye ve sınırlamalar getirmeye Cumhurbaşkanı (Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi
öncesi “Bakanlar Kurulu” ifadesi yer almaktaydı) yetkilidir.” şeklinde değiştirilmiştir. Böylece Cumhurbaşkanı (önceden Bakanlar Kurulu) gerektiğinde taşıtların menşeinin yanı sıra diğer özellikleri hakkında da sınırlamalar getirmeye yetkilendirilmiştir. Bu çerçevede, Bakanlar Kurulu tarafından 2014/6425 sayılı Karar’ın ekinde “237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar” kabul edilmiştir.

Söz konusu Karar’a göre, 237 sayılı Taşıt Kanunu’na ekli (1) sayılı cetvelde ve son iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar, koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis
olunanlar ve idarelerin yurtdışı teşkilatları için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilebilir. Bunlar dışında hibe dahil her ne suretle olursa olsun yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilemez. Ayrıca, yerli muhteva oranı%50’nin altında kalan taşıtlar yabancı menşeli sayılır.

Bakanlar Kurulu Kararı’nda yabancı menşeli araç kullanabilecekler arasında sayılan ve 237 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı cetvel ile son iki sırası hariç olmak üzere (2) sayılı cetvelde yer alan makamlar sınırlı sayıda sayılmıştır. Kanun’da sayılanların dışında kalan makam veya hizmetler için yabancı menşeli araç temin edilmesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil edecektir.

Belediyeler yabancı menşeli binek araç edinebilecekler arasında yer almıyor

Yabancı menşeli araç temin edilebilecek makamlar ile hizmetlere ilişkin yukarıda yer verilen düzenlemeler dışında herhangi bir düzenleme yapılmamış olup belediyeler yabancı menşeli binek araç edinebilecekler arasında yer almamıştır. Diğer bir ifade ile Kanun’a ekli
mezkûr cetvellerde belediye teşkilatı içerisinde yer alan herhangi bir makam veya belediye hizmetleri için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi araç temin edilebileceğine dair bir ibare bulunmamaktadır. Dolayısıyla, belediyelerin herhangi bir makamı veya hizmeti için yabancı menşeli binek araç temin edilmesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil edecektir.

İdarenin 2020 yılının ilk dört ayı için pazarlık usulü ile gerçekleştirilen 2019/569996 ihale kayıt numaralı 2020 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi kapsamında 1826 adet, geri kalan sekiz ay için açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2020/150169 ihale kayıt numaralı 2020 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi kapsamında ise 1851 adet araç kiralanması öngörülmüştür.
Binek ve diğer türden birçok araç kiralanmasını içeren her iki ihalenin teknik şartnamelerine göre; 2019/569996 ihale kayıt numaralı iş kapsamında 974 adet, 2020/150169 ihale kayıt numaralı iş kapsamında ise 998 adet binek araç (şartnamede belirtilen 1, 2 ve 3’üncü grup araçlar) ile otomobil ruhsatlı araç (şartnamede belirtilen 4. Grup araçlar) temin edilmesi öngörülmüştür.

Söz konusu ihalelere ilişkin teknik şartnamelerde araçların yabancı menşeli olabileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamakta, şartnamede araçlar için yapılan detaylı teknik tarifler herhangi bir yabancı menşeli aracı işaret etmemektedir. Bununla birlikte teknik şartnamenin “F-GENEL ŞARTLAR” başlıklı 2’nci maddesinde araçların mevzuatına uygun olarak yerli menşeli olacağı ifadesine yer verilmiştir.
Uygulamada, 2020 yılı içerisinde 12 ay boyunca 1, 2, 3 ve 4’üncü grup için toplam 982 adet aracın yükleniciden teslim alındığı görülmüştür. Yüklenici tarafından İdareye teslim edilen araçların ruhsatlarının incelenmesi sonucunda, teslim alınan araçlardan ortalama 420 adedinin mezkûr Usul ve Esaslar’a aykırı olarak yabancı menşeli olduğu tespit edilmiştir.

Taşıt edinimi ve kullanımı ile ilgili kurallar, sadece ihale şartnamelerinde yer alacak kurallar olmayıp taşıtın ilk edinimi veya kiralanması ve kullanımı sırasında sürekli olarak göz önünde bulundurulması gereken kurallar olduğundan, yabancı menşeli araçların, uygun araç
olarak kabul edilip hizmet gördürülmesi mümkün bulunmamaktadır.

Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında, İdare tarafından; araçların yaklaşık maliyet hesaplaması, kira bedellerinin ödenmesi sürecinde yerli muhteva oranı%50’nin üzerinde ve motor hacmi 1600 cc’nin altında olan araçların esas alındığı, ancak bundan sonra
İdarece yapılacak araç kiralama ihalelerinde Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller ile 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na uygun hareket edileceği belirtilmiştir.

Netice itibariyle, bulguda belirtilen uygulama 237 sayılı Taşıt Kanunu’na, Kanun’a dayanılarak çıkarılan ve yürürlüğünü koruyan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e ve 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na aykırılık teşkil etmektedir.
Yüksek motor hacimli araç kiralaması yapılmış

35 nolu bulguda "Araç Kiralama İhalesi Kapsamında, Mevzuatında İzin Verilenin Üzerinde Motor Hacimli Araç Temin Edilmesi" eleştirilmiştir.

Bulguda; İdare, 2020 yılı içerisinde belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere binek ve diğer türden araç kiralamasına ilişkin gerçekleştirdiği biri pazarlık usulü diğeri açık ihale usulü olmak üzere, 2 farklı araç kiralama ihalesi kapsamında Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e aykırı olarak 1600 cc’nin üzerinde motor hacmine sahip araçlar kiralamıştır.

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1’inci maddesinde, belediyelerin bu Kanun hükümlerine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır. Mezkûr Kanun’un 12’nci maddesinde ise, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı,
yabancı menşeli olup olmayacağı ve diğer hususlar için gerekli esas ve usullerin Cumhurbaşkanınca saptanacağı belirtilmiştir.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesi (1) numaralı fıkrasının (c) bendinde aynen; “Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.” denilmektedir.

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan ve yürürlüğünü sürdüren Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e göre, Esas ve Usuller’in kapsamındaki kamu idarelerinin 1600 cc üzerinde motor hacmine sahip araçları
edinmesi kesin olarak yasaklanmıştır.

İBB Pazarlık Usulüyle 691 adet araç kiralamış

İdarenin 2020 yılının ilk dört ayı için pazarlık usulü ile gerçekleştirilen 2019/569996 ihale kayıt numaralı 2020 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi kapsamında 691 adet, geri kalan sekiz ay için açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2020/150169 ihale kayıt numaralı 2020 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi kapsamında ise 715 adet binek araç kiralanması öngörülmüştür.

Araç kiralama işinin teknik şartnamesinde ise, binek araçların en az 1460 cc motor hacmine sahip olması gerektiği ve söz konusu araçların yakıtlarının idare tarafından temin edileceği düzenlenmiştir.

İdare, işin teknik şartnamesi ile 1460 cc motor silindir hacminden daha düşük motora sahip araçların kiralama kapsamında kabul edilmeyeceğini belirtmiş, araç kiralanmasına ilişkin mevzuat ise 1600 cc motor silindir hacminden daha yüksek motor hacmine sahip araçların teminini yasaklamıştır. Buna göre, idarece temin edilecek binek araçların 1460 cc ile 1600 cc arasında motor silindir hacmine sahip olması gerekmektedir.

Kiralanan 55 adet araç 1600 cc'nin üzerinde

Araç kiralama ihaleleri kapsamında 2020 yılı boyunca teslim alınan araç ruhsatlarının incelenmesi sonucunda, mezkûr Usul ve Esaslar’a aykırı olarak 55 adet taşıtın motor hacimlerinin 1600 cc’nin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında, İdare tarafından; araçların yaklaşık maliyet hesaplaması ve kira bedeli ödemelerinde yerli muhteva oranı%50’nin üzerinde ve motor hacmi 1600 cc’nin altında olan araçların esas alınarak gerçekleştirildiği, ancak bundan
sonra yapılacak araç kiralama ihalelerinde teslim alınan araçların 237 sayılı Taşıt Kanunu'na, Kanuna dayanılarak çıkarılan ve yürürlüğünü koruyan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller'e ve 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na uygun olarak yapılıp yapılmadığının denetleneceği ifade edilmiştir.

İdare tarafından kiralanan bazı binek araçların motor hacimlerinin 1600 cc’nin üzerinde olması 237 sayılı Taşıt Kanunu ile bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan ve yürürlüğünü sürdüren Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e aykırılık teşkil etmektedir.

SGKREHBERİ

KAMU EXPRESS SAYFASINI
YORUMUNUZU YAZIN ...
Farklı olanı seçin:
# # # # # #
SON EKLENEN HABERLER